www.egemder.org (güncel mevzuat portalınız)

Gelir Vergisi Kanununun 50 nci maddesindeki tarife göre, serbest meslek erbabı sayılan mükelleflerin, bazı müesseselere karşı mukavele ile deruhte ettikleri hizmetler (Avukatlık, doktorluk, müşavirlik, vs.) karşılığında aldıkları paralar, ödemenin bir hizmet mukabili ve miktarının da maktu ve mukannen olması bakımından ücret addiyle, Gelir Vergisi Kanununun 45 inci maddesi hükmüne istinaden gelir vergisine tabi tutulmakta idi.

Bu konuda Şûrayı Devletçe ittihaz olunan kararlarda, "Mükellefin iş verene, onun iş yerine ve devamlı bir kadroya bağlı olmayarak, serbest meslek faaliyeti icra etmesinden mütevellit kazancın 5421 sayılı kanunun 45 inci maddesi muvacehesinde ücret addedilmesine imkân olmayıp, aynı kanunun 49 uncu maddesinde yazılı serbest meslek kazancına ithal edilmesi kanuna uygun bulunmasına ve bu işin şu veya bu müvekkilin yerine müesseselere vekâleten mukaveleli olarak yapılması mahiyetini ve gelirin karakterini değiştiremiyeceğine ve mükellef dâva mevzuu faaliyeti dahi kendi yazıhanesinde ifa ettiğinden bundan dolayı yaptığı masrafların da matrahtan tenzili tabii olmasına..." karar verilmiş ve bu husustaki kararlar müstekar bir hal almış bulunmaktadır.

Bu vaziyette, tatbikatın kazai içtihada göre yöneltilmesinde zaruret görüldüğünden, müesseselere karşı meslekî hizmet deruhte eden serbest meslek erbabının,

1. İş verene,

2. İş verenin göstereceği iş yerine,

3. Bir kadroya

bağlı olarak çalışmamak ve mesaisini kendi asli faaliyetine tahsis ettiği iş yerinde ifa etmek kayıt ve şartiyle vaki meslekî faaliyetinden elde ettiği kazancının serbest meslek kazancı addi ve bu husustaki hükümlere göre vergilendirilmesi uygun bulunmuştur.

Şu kadar ki, işverenin durumu itibariyle işlerin yürütülmesinde esasen bir kadro mevzuubahis edilemeyen ahvalde yukarda zikredilen "Kadroya bağlı olmamak" şartının işin o müessesenin devamlılık arzeden meşgaleleri meyanında olup olmamasına bakılmak suretiyle tâyini gerekir.

Gereğinin bu esaslar dairesinde ifası tamimen tebliğ olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

	*34 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ()**
Resmi Gazete No
Resmi Gazete Tarihi	25/05/1956
Kapsam
Gelir Vergisi Kanununun 50 nci maddesindeki tarife göre, serbest meslek erbabı sayılan mükelleflerin, bazı müesseselere karşı mukavele ile deruhte ettikleri hizmetler (Avukatlık, doktorluk, müşavirlik, vs.) karşılığında aldıkları paralar, ödemenin bir hizmet mukabili ve miktarının da maktu ve mukannen olması bakımından ücret addiyle, Gelir Vergisi Kanununun 45 inci maddesi hükmüne istinaden gelir vergisine tabi tutulmakta idi. Bu konuda Şûrayı Devletçe ittihaz olunan kararlarda, "Mükellefin iş verene, onun iş yerine ve devamlı bir kadroya bağlı olmayarak, serbest meslek faaliyeti icra etmesinden mütevellit kazancın 5421 sayılı kanunun 45 inci maddesi muvacehesinde ücret addedilmesine imkân olmayıp, aynı kanunun 49 uncu maddesinde yazılı serbest meslek kazancına ithal edilmesi kanuna uygun bulunmasına ve bu işin şu veya bu müvekkilin yerine müesseselere vekâleten mukaveleli olarak yapılması mahiyetini ve gelirin karakterini değiştiremiyeceğine ve mükellef dâva mevzuu faaliyeti dahi kendi yazıhanesinde ifa ettiğinden bundan dolayı yaptığı masrafların da matrahtan tenzili tabii olmasına..." karar verilmiş ve bu husustaki kararlar müstekar bir hal almış bulunmaktadır. Bu vaziyette, tatbikatın kazai içtihada göre yöneltilmesinde zaruret görüldüğünden, müesseselere karşı meslekî hizmet deruhte eden serbest meslek erbabının, 1. İş verene, 2. İş verenin göstereceği iş yerine, 3. Bir kadroya bağlı olarak çalışmamak ve mesaisini kendi asli faaliyetine tahsis ettiği iş yerinde ifa etmek kayıt ve şartiyle vaki meslekî faaliyetinden elde ettiği kazancının serbest meslek kazancı addi ve bu husustaki hükümlere göre vergilendirilmesi uygun bulunmuştur. Şu kadar ki, işverenin durumu itibariyle işlerin yürütülmesinde esasen bir kadro mevzuubahis edilemeyen ahvalde yukarda zikredilen "Kadroya bağlı olmamak" şartının işin o müessesenin devamlılık arzeden meşgaleleri meyanında olup olmamasına bakılmak suretiyle tâyini gerekir. Gereğinin bu esaslar dairesinde ifası tamimen tebliğ olunur. *()** Güncelliği kalmamıştır.